Chuông gió và đồ treo: hay ở chỗ nào, phiền ở chỗ nào
Chuông gió là món khác hẳn các vật khí còn lại ở một điểm: nó phát ra tiếng. Nghĩa là nó ảnh hưởng tới người trong nhà, và có khi tới cả hàng xóm.
Bài này nói cả hai mặt trước khi anh chị treo.
Cần có gió mới có tác dụng
Nghe hiển nhiên nhưng nhiều chuông gió treo ở chỗ không bao giờ động. Chỗ có gió thật:
- Hiên nhà, ban công, cửa sổ hay mở.
- Lối gió xuyên giữa hai cửa đối nhau.
- Gần quạt hoặc cửa hay đóng mở — chuông trong nhà thường động nhờ luồng khí khi cửa mở.
Chuông treo ở góc kín thì chỉ còn là đồ trang trí — không sai, nhưng nên biết trước.
Âm thanh: thử trước khi mua
Đây là điều đáng làm nhất và ít người làm. Chuông gió có âm rất khác nhau tùy chất liệu và tùy số ống:
- Kim loại — tiếng trong, vang, ngân lâu.
- Tre và gỗ — tiếng đục, ấm, tắt nhanh.
- Sứ và thủy tinh — tiếng thanh, nhỏ hơn.
Ở cửa hàng ồn thì tiếng nào cũng dễ chịu. Ở nhà yên tĩnh lúc nửa đêm thì khác hẳn — và đây là lúc thật sự nghe nó.
Nên hỏi người bán cho nghe thử, và tự hỏi: nghe tiếng này liên tục trong một đêm gió thì mình chịu được không.
Hàng xóm — điều nên nghĩ tới
Chuông gió ở ban công chung cư hoặc sát nhà bên là chuyện tế nhị. Tiếng mình thấy dễ chịu thì người khác có thể thấy phiền, nhất là ban đêm.
Vài cách cân nhắc:
- Treo ở phía trong nhà mình thay vì sát ranh.
- Chọn loại tiếng nhỏ và trầm nếu ở gần nhà khác.
- Tháo hoặc buộc lại vào ban đêm trong mùa gió mạnh.
Đây là chuyện quan hệ láng giềng, và như đã nói ở bài về gương bát quái: một món treo ngoài nhà là món cả xóm cùng chịu.
Treo cho chắc — phần an toàn
Đồ treo ngoài trời chịu gió liên tục, nên móc treo mỏi dần:
- Móc phải chịu được nhiều lần trọng lượng của món, vì gió giật tạo lực lớn hơn trọng lượng tĩnh.
- Kiểm định kỳ, nhất là sau mùa mưa bão.
- Dây treo — dây cước và dây vải mục dần dưới nắng. Đây là chỗ đứt trước tiên.
- Không treo phía trên lối đi hoặc chỗ người hay đứng.
Điểm cuối quan trọng với món nặng: chuông kim loại lớn rơi từ trên cao là nguy hiểm thật.
Bảo trì
- Kim loại ngoài trời rỉ theo thời gian, nhất là vùng gần biển hoặc vùng nhiễm mặn. Lau khô sau mưa kéo dài tuổi thọ.
- Tre và gỗ nứt dưới nắng mưa luân phiên — nên treo chỗ có mái che một phần.
- Dây và mối nối là chỗ hỏng trước, kiểm cùng lịch kiểm nhà theo mùa.
Những chỗ nhiều nếp khuyên tránh
- Ngay trên đầu giường hoặc chỗ ngồi — vừa là nếp vừa là chuyện an toàn.
- Trong phòng ngủ nếu chuông có tiếng lớn — về thực tế thì ảnh hưởng giấc ngủ.
- Ngay trên bàn thờ.
Với các quan niệm về hướng treo và số ống, mỗi nguồn nói một khác. Nếu anh chị theo một nguồn thì theo cho nhất quán.
Đồ treo khác
Ngoài chuông gió còn nhiều món treo — tranh treo, vật trang trí, đèn lồng. Ba điều chung:
- Treo chắc, và kiểm định kỳ.
- Không treo trên đầu người ở nơi hay ngồi hoặc nằm.
- Món ngoài trời phải chịu được thời tiết — món trong nhà đem ra treo ngoài hỏng rất nhanh.
Vì sao tiếng chuông gió dễ chịu với nhiều người
Có một lý do quan sát được, không cần tới phần ý nghĩa: tiếng chuông gió là âm ngẫu nhiên, nhẹ, không lặp theo quy luật.
Loại âm này có tác dụng như âm nền — nó che bớt những tiếng lẻ gây chú ý, giống như tiếng quạt đã nói ở bài về tiếng ồn. Với nhà ở nơi có tiếng ồn nền không đều, nó làm không gian dễ chịu hơn.
Mặt trái của cùng đặc điểm đó: âm ngẫu nhiên là âm khó quen với người nhạy tiếng. Cùng một chuông, người này thấy êm và người kia thấy phiền — và cả hai đều thật.
Nếu trong nhà có người không chịu được
Chuyện xảy ra khá thường. Vài cách dung hòa mà các nhà hay dùng:
- Treo ở phía xa phòng ngủ nhất, thường là hiên trước hoặc ban công phòng khách.
- Chọn loại ít ống và âm trầm — tiếng nhỏ hơn và tắt nhanh hơn.
- Buộc gọn lại vào ban đêm hoặc trong mùa gió mạnh.
Nếu vẫn không ổn thì nên bỏ. Một món treo để mong nhà êm ấm mà lại thành lý do khó chịu trong nhà là điều đi ngược mục đích ban đầu.